Projekt Rozporządzenia tzw. EMIR (European Market Infrastructure Regulation) Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie pozagiełdowych instrumentów pochodnych (OTC derivatives), centralnego kontrahenta oraz repozytoriów handlowych nakłada szereg obowiązków nie tylko na firmy podległe nadzorowi finansowemu ale także firmy zajmujące się obrotem towarowym.

Rozporządzenie wymusi zmiany organizacyjne zarówno na rynku, jak i wewnątrz firm.

 


Uwagi ogólne

 

Zasadniczym elementem nowej regulacją są tzw. “OTC derivatives” (przetłumaczone wyżej jako “ pozagiełdowe instrumenty pochodne” aczkolwiek stanowi to spore uproszczenie i jest niedostatecznie dokładne). Co to jest zatem „OTC” (over-the-counter)? W oparciu o punkt 53 preambuły do Dyrektywy MiFID oraz uwagi Komisji Europejskiej sformułowane w zakończonych niedawno publicznych konsultacjach dotyczących zmiany tej Dyrektywy można doprecyzować ten termin jako transakcje bilateralne zazwyczaj przekraczające standardowe wolumeny rynkowe, przeprowadzane nieregularnie na zasadzie ad hoc pomiędzy kontrahentami hurtowymi, bez udziału zorganizowanego systemu obrotu.

 

Pod względem przedmiotowym zakres nowej propozycji legislacyjnej Komisji Europejskiej (z dnia 15 września 2010 r. (COM(2010) 484 final) jest szeroki i obejmuje wszystkie kategorie instrumentów pochodnych OTC wymienionych w Załączniku I Sekcja C w punktach od 4 do 10 Dyrektywy MiFID (instrumenty pochodne dla których instrumentem bazowym są uprawnienia do emisji CO2 są wyraźnie wymienione przez Dyrektywę w punkcie 10).

 

Podmiotowo projekt nowego rozporządzenia obejmuje przede wszystkim instytucje podległe nadzorowi finansowemu aczkolwiek z bardzo istotnymi wyjątkami. Jak podkreśla Komisja Europejska pozostawienie innych podmiotów poza zakresem regulacji byłoby zupełnie nieakceptowalne, bowiem podmioty spoza rynku finansowego (określane dalej jako firmy towarowe, aczkolwiek to znowu pewne uproszczenie) mogą zajmować w transakcjach OTC bardzo istotne pozycje a tym samym generować ryzyko systemowe dla integralności rynku. Objęcie firm zajmujących się obrotem na rynku towarowym regulacją EMIR jest konieczne także ze względu na spójność regulacji po obu stronach Atlantyku (tzw. Dodd-Frank Act).

 

Objęcie firm towarowych reżimem właściwym dla sektora finansowego powinno być jednakże przeprowadzone bardzo uważnie, ze względu na różnice systemowe pomiędzy wskazanymi rynkami (i przede wszystkim, dotychczasowe, dużo mniej rygorystyczne wymagania dla obrotu towarowego).

 

Firmy towarowe będą objęte nową regulacją EMIR zasadniczo po przekroczeniu pewnych progów, które zostaną określone przez Komisję Europejską we współpracy z właściwymi organami nadzoru, m.in. ESMA). Generalnie przy określeniu poziomów ww. progów zostanie uwzględnione systemowe znaczenie sumy pozycji rynkowych oraz ekspozycji danej strony w odniesieniu do danej klasy instrumentów pochodnych.