Ten przykład pokazuje, iż transakcja „zamiany” EUA na CER  bardziej komplikuje rozliczenie VAT, niż np. dwie odrębne transakcje sprzedaży. Chodzi oczywiście o transakcję, gdzie np. polska firma dostarcza EUA (np. 10 000) jednorazowo a kontrahent unijny dostarcza CER „w ratach” (np. w pięciu równych rocznych ratach po 2000).

 

Jednakże biorąc pod uwagę, iż o charakterze umowy decydują (także dla organów fiskalnych) zgodny zamiar stron i cel umowy, takie formalne tylko rozbicie uzgodnionej transakcji na dwie odrębne umowy, także nie wydaje się do końca zabezpieczać przed ryzykiem uznania, iż w zakresie VAT obowiązek podatkowy z tytułu nabycia z zagranicy 10 000 CER (jako importu usług) powstanie w polskiej firmie od razu z chwilą wydania EUA (praw będących przedmiotem zamiany).

Data wydania przez polską firmę EUA (świadczenie rzeczowe) jest w tym przypadku kwalifikowana, jako moment dokonania zapłaty za nabywane usługi (całość importowanych  CER).

 


Spółka sprzedaje EUA w grudniu 2008, równocześnie zakupuje CER, rozliczenie bezgotówkowe (kompensata), spread ponad 3 EUR. Zakupione CER zostają wykorzystane częściowo do rozliczenia emisji za 2008 r. (w kwietniu 2009) oraz częściowo za 2009 (w kwietniu 2010).

 

Dokumentując transakcję spółka wystawiła w grudniu 2008 roku fakturę na sprzedaż EUA na rzecz podmiotu z spoza UE i zaewidencjonowała przychód z tego tytułu. Jednocześnie ujęła w księgach rachunkowych w pozycji Środki Trwałe na podstawie umowy i dowodów wewnętrznych, koszty zakupu CER, które faktycznie wpłynęły na rachunek Spółki.

 

Kiedy powinien być zaliczony w koszty podatkowe zakup jednostek CER?

 

Spółka uważała, że:

1) w momencie uzyskania przychodu z ich odpłatnego zbycia lub

2) w roku podatkowym, za który wykorzystano CER do rozliczenia własnej emisji

 

- czyli w powyższym przykładzie częściowo w 2008 i częściowo w 2009.

 

Wszystko wskazuje jednak na to, iż całość CER powinna zostać zaliczona w koszty podatkowe w roku 2008.

 


Zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o handlu uprawnieniami do emisji do powietrza gazów cieplarnianych i innych substancji prowadzący instalację, któremu przyznano uprawnienia do emisji CO2, uiszcza opłatę w wysokości równej iloczynowi liczby uprawnień do emisji przyznanych na pierwszy rok okresu rozliczeniowego i, obowiązującej w roku poprzednim, jednostkowej stawki opłaty za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza. Opłata jest płatna w dwóch ratach.


Wywołuje to znaczne wątpliwości w zakresie potrącalności tego kosztu podatkowego w świetle art. 15 ust. 4 i art. 15 ust. 4(d) ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.


Także interpretacje służb skarbowych, czy wskazana opłata jest kosztem pośrednim czy bezpośrednim, są rozbieżne. Poniżej garść wskazówek na powyższy temat.

 


W publikacji „Zakup EUA, CER i ERU jako koszt pośredni podlegający wliczeniu w koszty w dacie otrzymania faktury” zwracałem uwagę na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 13 listopada 2008 r. sygn. IBPB3/423-771/08/BG

(źródło: http://sip.mf.gov.pl/sip), który uznał za prawidłowe stanowisko, iż konstrukcja prawna systemu handlu emisjami powoduje, iż zakup uprawnień do emisji – czy to w formie EUA, czy CER czy ERU – w określonych okolicznościach może stanowić koszt pośredni prowadzenia działalności przez podatnika. Wg tej interpretacji taka kwalifikacja kosztów związanych z nabyciem uprawnień EUA oraz jednostek redukcji emisji CER lub ERU oznacza, że powinny one zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, zgodnie z art. 15 ust. 4e ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, w momencie ujęcia kosztu w księgach rachunkowych (tj. dacie otrzymania faktury przez Spółkę) a nie w momencie zapłaty (ewentualnie potrącenia).

 

Warto odnotować, iż również w interpretacji indywidualnej z dnia 27 lutego 2009 r. sygn. IBPBI/2/423-1122/08/MS (źródło: www.mofnet.gov.pl) Izba Skarbowa w Katowicach wskazała, iż „dzień, na który jednostki poświadczonej redukcji CER zostaną ujęte w księgach rachunkowych, będzie stanowić dla spółki dzień potrącalności kosztów uzyskania przychodów w wysokości iloczynu zakupionych jednostek i ceny nabycia jednostki, bez względu na fakt, iż dla celów bilansowych będą one rozliczane w czasie poprzez odpisy amortyzacyjne”.

 


Konstrukcja prawna systemu handlu emisjami powoduje, iż zakup uprawnień do emisji – czy to w formie EUA, czy CER czy ERU – w określonych okolicznościach może stanowić koszt pośredni prowadzenia działalności przez podatnika.

Taka kwalifikacja kosztów związanych z nabyciem uprawnień EUA oraz jednostek redukcji emisji CER lub ERU oznacza, że powinny one zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, zgodnie z art. 15 ust. 4e ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, w momencie ujęcia kosztu w księgach rachunkowych (tj. dacie otrzymania faktury przez Spółkę) a nie w momencie zapłaty (ewentualnie potrącenia).