Zgodnie z art. 2 pkt 17 ustawy o odnawialnych źródłach energii magazynem energii jest wyodrębnione urządzenie lub zespół urządzeń służących do przechowywania energii w dowolnej postaci, niepowodujących emisji będących obciążeniem dla środowiska, w sposób pozwalający co najmniej na jej częściowe odzyskanie.

 news 

 

8 maja 2024

Projekt Kodeks sieciowy DSR EU DSO Entity and ENTSO-E


17 kwietnia 2024

REMIT 2 opublikowany w Dzienniku Urzędowym UE - rozszerzenie definicji produktów energetycznych sprzedawanych w obrocie hurtowym o (1) kontrakty dotyczące magazynowania energii elektrycznej lub gazu ziemnego w UE, (2) instrumenty pochodne dotyczące magazynowania energii elektrycznej lub gazu ziemnego w UE.

Uczestnicy tych rynków zobowiązani są do rejestracji oraz raportowania REMIT.

 

1 lutego 2022

Karta aktualizacji nr CK/16/2022 Instrukcji Ruchu i Eksploatacji Sieci Przesyłowej - Warunki korzystania, prowadzenia ruchu, eksploatacji i planowania rozwoju sieci wprowadza w IRiESP - Korzystanie postanowienia dotyczące prowadzenia przez OSP i udostępniania użytkownikom systemu rejestru magazynów energii elektrycznej przyłączonych do sieci przesyłowej, o którym mowa w art. 43g ustawy Prawo energetyczne. 

Zgodnie z tym przepisem OSP prowadzi, w postaci elektronicznej, rejestr magazynów energii elektrycznej o łącznej mocy zainstalowanej większej niż 50 kW, przyłączonych do sieci przesyłowej, stanowiących jej część lub wchodzących w skład jednostki wytwórczej lub instalacji odbiorcy końcowego przyłączonej do tej sieci.

Jednocześnie OSP wskazuje, że rejestr magazynów energii elektrycznej jest prowadzony zgodnie ze wzorem określonym w rozporządzeniu w sprawie rejestru magazynów energii elektrycznej, jest on jawny i udostępniany na stronie internetowej OSP, z wyłączeniem informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa, które zastrzegł posiadacz magazynu energii elektrycznej, lub podlegających ochronie danych osobowych. 

Kartą aktualizacji nr CK/16/2022 precyzuje się także warunki i zasady na jakich OSP dokonuje wpisu danych do rejestru magazynów energii elektrycznej oraz wskazuje się dane adresowe, na jakie posiadacza magazynu energii elektrycznej powinien przekazywać informacje i zgłoszenia aktualizacji danych zawartych w rejestrze magazynów energii elektrycznej.

Natomiast zgodnie z ustawą Prawo energetyczne (aw brzmieniu ustalonym ustawą z 20 maja 2021):

- magazyn energii elektrycznej to "instalację umożliwiającą magazynowanie energii elektrycznej i wprowadzenie jej do sieci elektroenergetycznej" (art. 3 pkt 10k);

- magazynowanie energii elektrycznej to "przetworzenie energii elektrycznej pobranej z sieci elektroenergetycznej lub wytworzonej przez jednostkę wytwórczą przyłączoną do sieci elektroenergetycznej i współpracującą z tą siecią do innej postaci energii, przechowanie tej energii, a następnie ponowne jej przetworzenie na energię elektryczną" (art. 3 pkt 59).

Wśród celów Rozporządzenia Komisji (UE) 2017/2195 z dnia 23 listopada 2017 r. ustanawiającego wytyczne dotyczące bilansowania wymieniono „ułatwienie udziału usług zarządzania stroną popytową, w tym zagregowanych instalacji odbiorczych oraz magazynów energii, przy jednoczesnym zapewnieniu im równych szans w konkurencji z innymi usługami bilansującymi, a w razie potrzeby zapewnieniu im możliwości niezależnego działania przy obsłudze pojedynczej instalacji odbiorczej”.

To samo rozporządzenie stanowi, iż w warunkach dla dostawców usług bilansujących należy umożliwić zakładom magazynowania świadczenie usług bilansujących oraz uzyskanie statusu dostawców usług bilansujących.

Do urządzeń magazynowania (z wyjątkiem szczytowo-pompowych modułów wytwarzania energii) nie stosuje się NC RfG - Rozporządzenia Komisji (UE) 2016/631 z dnia 14 kwietnia 2016 r. ustanawiającego kodeks sieci dotyczący wymogów w zakresie przyłączenia jednostek wytwórczych do sieci (analogicznie Rozporządzenia Komisji (UE) 2016/1388 z dnia 17 sierpnia 2016 r. ustanawiającego kodeks sieci dotyczący przyłączenia odbioru - NC DCC).

Natomiast Rozporządzenie Komisji ustanawiające kodeks sieci dotyczący stanu zagrożenia i stanu odbudowy systemów elektroenergetycznych (NC ER) reguluje wyłącznie kwestię wykorzystania jednostek magazynowania energii SGU w sytuacjach kryzysowych.

Szczegółowe uregulowanie statusu prawnego magazynów energii elektrycznej w polskim systemie elektroenergetycznym przewidziano w projekcie ustawy o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw (wersja z dnia 1 października 2018 r., Ministerstwo Energii). Zgodnie z uzasadnieniem ww. projektu ustawy proponowane zmiany obejmują:

I. w zakresie ustawy - Prawo energetyczne:

1. wprowadzenie i zmianę wybranych definicji;

2. wyłączenie magazynowania energii elektrycznej z obowiązku sporządzania taryf;

3. określenie wymagań dotyczących koncesjonowania magazynowania energii elektrycznej i rejestracji magazynów energii elektrycznej;

4. określenie ogólnych wymagań dotyczących warunków przyłączenia do sieci magazynu energii elektrycznej lub urządzeń wytwórczych i instalacji odbiorcy końcowego obejmujących magazyn energii elektrycznej;

5. określenie warunków technicznych, na jakich magazyn energii współpracuje z siecią;

6. określenie warunków, na jakich magazyn energii elektrycznej może być uwzględniony w planie rozwoju jako substytut rozbudowy sieci;

7. zmianę zasad rozliczania energii elektrycznej pobranej z sieci na potrzeby magazynowania energii elektrycznej;

8. zmianę dotyczącą delegacji do opracowania rozporządzenia taryfowego;

9. zwolnienie z obowiązku przedstawiania do umorzenia świadectw pochodzenia w odniesieniu do energii elektrycznej pobranej i zużytej przez magazyn energii elektrycznej na potrzeby magazynowania energii elektrycznej;

10. wprowadzenie uprawnienia do posiadania magazynów energii elektrycznej przez OSP i OSD;

11. wprowadzenie regulacji dotyczących istniejących magazynów energii elektrycznej, w tym elektrowni szczytowo-pompowych;

12. wprowadzenie czasowego zwolnienia z opłat za przyłączenie do sieci magazynów energii elektrycznej;

II. w zakresie ustawy o odnawialnych źródłach energii:

1. zmianę istniejących definicji odpowiednio do zmian w ustawie - Prawo energetyczne;

2. wprowadzenie możliwości pobierania energii elektrycznej z sieci przez magazyn energii elektrycznej stanowiący część instalacji odnawialnego źródła energii lub hybrydowej instalacji odnawialnego źródła energii bez utraty praw do certyfikatów i uprawnień wynikających z innych systemów wsparcia;

3. wprowadzenie obowiązków opomiarowania źródeł OZE i uzależnienie praw do certyfikatów i uprawnień wynikających z innych systemów wsparcia od prawidłowego opomiarowania magazynu energii elektrycznej.

0B19B936 D122 4AC0 8255 389794C946DB   Linki

 
Energy storage

Projekt ustawy wprowadza przepisy ustanawiające obowiązek sporządzania przez operatora systemu magazynowania instrukcji ruchu i eksploatacji instalacji magazynowej oraz skonsultowania jej z użytkownikami systemu i przedłożenia do zatwierdzenia przez Prezesa URE na wzór obecnie funkcjonującego obowiązku sporządzenia instrukcji ruchu i eksploatacji sieci, zarówno przez operatora systemu dystrybucyjnego, jak i operatora systemu przesyłowego. Projektowane przepisy określają zawartość instrukcji, którą powinien przygotować operator systemu magazynowania. Zgodnie z projektem instrukcja powinna określać m.in.:

  1. tryb zawierania umów o świadczenie usług magazynowania,
  2. procedury udostępniania zdolności magazynowych,
  3. sposób zarządzania ograniczeniami systemu gazowego,
  4. kryteria bezpieczeństwa funkcjonowania systemu gazowego,
  5. sposób postępowania w stanach zagrożenia bezpieczeństwa zaopatrzenia w paliwa gazowe,
  6. współpracę pomiędzy operatorami systemów gazowych,
  7. przekazywanie informacji pomiędzy przedsiębiorstwami energetycznymi oraz pomiędzy przedsiębiorstwami energetycznymi a odbiorcami oraz 
  8. parametry jakościowe paliw gazowych i standardy jakościowe obsługi użytkowników systemu.

Ponadto zaproponowano wprowadzenie odpowiednich zmian w ustawie o rynku mocy i ustawie o podatku akcyzowym.

Stosownie do Oceny Skutków Regulacji (OSR) projekt nowelizacji wprowadza kompleksowe rozwiązania dla funkcjonowania i rozwoju magazynów energii elektrycznej:

- Zdefiniowanie magazynu i magazynowania energii elektrycznej;

- Całkowite wyłączenie z obowiązku posiadania taryfy magazynowania energii elektrycznej;

- Zniesienie podwójnego naliczania opłat sieciowych; taryfy dla energii elektrycznej w rozliczeniach z magazynami za świadczone usługi (przesył lub dystrybcja) zapewniają odliczenie od energii pobranej przez ten magazyn z sieci przedsiębiorstwa energetycznego, energii elektrycznej wprowadzonej do sieci tego przedsiębiorstwa z tego magazynu, w oparciu o wskazania układów pomiarowo-rozliczeniowych;

- Uzależnienie obowiązku uzyskania koncesji / wpisu do rejestru, od łącznej mocy zainstalowanej magazynu energii elektrycznej, bez względu na jego pojemność:
• obowiązek wpisu do rejestru (OSD / OSP) magazynu o łącznej mocy zainstalowanej większej niż 50 kW,
• obowiązek koncesjonowania magazynów o łącznej mocy zainstalowanej większej niż 10 MW;

- Zwolnienie z połowy opłaty za przyłączenie magazynu do sieci z jednoczesnym uregulowaniem w przepisach przejściowych spraw w toku (złożenie wniosku o określenie warunków przyłączenia, wniesienie zaliczki);

- Wprowadzenie możliwości pobierania energii z sieci przez magazyn będący częścią OZE bez utraty praw do certyfikatów i uprawnień wynikających z innych systemów wsparcia;

- Wprowadzenie obowiązków opomiarowania źródeł OZE i uzależnienie praw do certyfikatów i uprawnień wynikających z innych systemów wsparcia od prawidłowego opomiarowania magazynu;

- Zwolnienie z obowiązku przedstawiania świadectw pochodzenia do umorzenia, w tym z OZE, z kogeneracji oraz świadectw efektywności energetycznej, energii pobranej z sieci przez magazyn, w części która została następnie po jej zmagazynowaniu wprowadzona do sieci;

- Zwolnienie z opłaty przejściowej magazynowania energii elektrycznej;

- Zmiana definicji nabywcy końcowego, która wyłącza z obowiązku akcyzowego nabycie energii przez podmiot posiadający koncesję na magazynowanie;

- Uregulowanie statusu Elektrowni Szczytowo-Pompowych i ewentualnie innych podmiotów prowadzących działalność w zakresie magazynowania energii.

Ww. zasady zostały implementowane do polskiego porządku prawnego przepisami ustawy z dnia 20 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1093).

Nowe przepisy wprowadzają i jednocześnie ujednolicają pojawiającą się w różnych ustawach definicję magazynu energii, określają zasady przyłączenia magazynu do sieci i wprowadzają korzystne rozwiązania dotyczące rozliczania magazynowania energii. Do wejścia w życie wskazanej ustawy można było wykonywać działalność gospodarczą polegającą na magazynowaniu energii bez koncesji Prezesa URE. Natomiast nowelizacją wprowadzono wymóg uzyskania takiej koncesji dla magazynów o mocy powyżej 10 MW. Magazyny o mocy od 50 kW do 10 MW będą wymagały zaś jedynie wpisu do odpowiedniego rejestru o charakterze ewidencyjnym, które będą prowadzone przez operatorów systemów elektroenergetycznych (OSE).

Z kolei rozliczanie magazynowania energii będzie się odbywało zgodnie z tzw. regułą salda, co oznacza, iż opłaty sieciowe będą pobierane tylko od różnicy pomiędzy energią pobraną a wprowadzoną do sieci - w ten sposób zlikwidowane zostanie podwójne pobieranie opłat dystrybucyjnych i przesyłowych: za energię pobraną z sieci do magazynu i oddaną z magazynu do sieci. 

Aspekty definicyjne

 

Przed przyjęciem ustawy z dnia 20 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw definicja magazynu/magazynowania energii w różnych ustawach były ujmowane niejednolicie.

 

Ustawa - Prawo energetyczne

 

W ustawie Prawo energetyczne magazynowanie energii było uznane za proces energetyczny (art. 3 pkt. 7 ustawy – Prawo energetyczne), a podmiot prowadzący działalność w zakresie magazynowania energii był uznany za przedsiębiorstwo energetyczne (art. 3 pkt. 12 ustawy – Prawo energetyczne).  

Istniały dwie różne definicje magazynu energii: 

- w ustawie - Prawo energetyczne art. 3 pkt. 10k: 

10k) magazyn energii - instalacja służąca do przechowywania energii, przyłączoną do sieci, mająca zdolność do dostawy energii elektrycznej do sieci; 

- w ustawie o OZE art. 2 pkt. 17: 

17) magazyn energii – wyodrębnione urządzenie lub zespół urządzeń służących do przechowywania energii w dowolnej postaci, niepowodujących emisji będących obciążeniem dla środowiska, w sposób pozwalający co najmniej na jej częściowe odzyskanie; 

Ustawa - Prawo energetyczne zawierała również definicję magazynowania energii (art. 3 pkt 59): 

59) magazynowanie energii - świadczenie usług przechowywania energii w magazynie energii. 

Ponadto w ustawie - Prawo energetyczne wraz z wejściem w życie ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych wprowadzono definicję instalacji zarządzania popytem w poniższym brzemieniu: 

11i) instalacja zarządzania popytem - instalacja odbiorcy końcowego, której urządzenia umożliwiają zmianę profilu poboru energii elektrycznej na żądanie operatora systemu dystrybucyjnego, operatora systemu przesyłowego lub operatora systemu połączonego, na którą może składać się w szczególności magazyn energii, instalacja wytwórcza niewspółpracująca bezpośrednio z siecią lub punkt ładowania w rozumieniu art. 2 pkt 17 ustawy z dnia 11 stycznia 2018 r. o elektromobilności i paliwach alternatywnych; definicja ta sugeruje, że magazyn energii może stanowić część instalacji odbiorcy końcowego.  

 

Ustawa o odnawialnych źródłach energii 

 

W ustawie o OZE występowały również definicje (art. 2) wykorzystujące w następujący sposób magazyny energii: 

11a) hybrydowa instalacja odnawialnego źródła energii – wyodrębniony zespół urządzeń opisanych przez dane techniczne i handlowe, przyłączonych do tej samej sieci dystrybucyjnej lub przesyłowej o napięciu znamionowym nie wyższym niż 110 kV, w których energia elektryczna jest wytwarzana wyłącznie z odnawialnych źródeł energii, różniących się rodzajem oraz charakterystyką dyspozycyjności wytwarzanej energii elektrycznej, oraz:  

a) żadne z urządzeń wytwórczych nie ma mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 80% łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej tego zespołu,  

b) urządzenia wytwórcze wchodzące w skład tego zespołu mogą być wyposażone w jeden albo w kilka układów wyprowadzenia mocy, w ramach jednego albo kilku punktów przyłączenia,  

c) łączny stopień wykorzystania mocy zainstalowanej elektrycznej tego zespołu jest większy niż 3504 MWh/MW/rok,  

d) zespół ten jest zlokalizowany na obszarze jednego powiatu albo nie więcej niż 5 gmin graniczących ze sobą  - przy czym taki zespół urządzeń wytwórczych może być wspomagany magazynem energii służącym do magazynowania energii wytworzonej z tego zespołu i wówczas oddawana z niego energia jest traktowana jako energia z odnawialnego źródła energii; oraz 

13) instalacja odnawialnego źródła energii – instalacja stanowiąca wyodrębniony zespół:  

a) urządzeń służących do wytwarzania energii opisanych przez dane techniczne i handlowe, w których energia jest wytwarzana z odnawialnych źródeł energii, lub  

b) obiektów budowlanych i urządzeń stanowiących całość techniczno-użytkową służący do wytwarzania biogazu rolniczego  - a także połączony z tym zespołem magazyn energii, w tym magazyn biogazu rolniczego.

 

Ustawa o rynku mocy

 

W ustawie o rynku mocy znajdują się następujące definicje mające związek z magazynowaniem energii i funkcjonowaniem magazynów energii elektrycznej 

Art. 2 ust. 1: 

pkt 8) jednostka fizyczna wytwórcza – jednostka fizyczna będącą jednostką wytwórczą, o której mowa w art. 3 pkt 43 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne, lub magazynem energii elektrycznej;  oraz 

pkt 18)  magazyn energii elektrycznej – magazyn energii, o którym mowa w art. 2 pkt 17 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2017 r. poz. 1148, 1213 i 1593), posiadający zdolność do dostawy mocy elektrycznej do systemu; 

Ponadto, w ustawie o rynku mocy występują następujące przepisy odwołujące się do magazynów energii elektrycznej:  

Art. 14. „1. Operator, w terminie 14 dni od zakończenia certyfikacji ogólnej, przedkłada Prezesowi URE oraz ministrowi właściwemu do spraw energii informację o przebiegu tej certyfikacji. Informacja ta zawiera w szczególności: 

1) sumę mocy osiągalnej netto wszystkich jednostek fizycznych zgłoszonych do certyfikacji ogólnej w podziale na: jednostki fizyczne wytwórcze planowane i istniejące, jednostki fizyczne redukcji zapotrzebowania, jednostki redukcji zapotrzebowania planowane, jednostki fizyczne wytwórcze będące magazynem energii elektrycznej oraz jednostki fizyczne zagraniczne; (…)”,

Art. 20 ust. 1:

„Wniosek o certyfikację jednostki rynku mocy redukcji zapotrzebowania zawiera informacje, o których mowa w art. 19 ust. 1, odpowiednio dla jednostki rynku mocy redukcji zapotrzebowania, w tym o zasobach lub układach umożliwiających redukcję zapotrzebowania obejmujące informacje dotyczące źródeł wytwarzania lub magazynów energii elektrycznej, jeżeli wchodzą w skład tej jednostki rynku mocy redukcji zapotrzebowania.” 

Art. 20 ust. 5:

„Wniosek o certyfikację jednostki rynku mocy redukcji zapotrzebowania składającej się z jednostki fizycznej zagranicznej redukcji zapotrzebowania zawiera informacje, o których mowa w art. 19 ust. 4, odpowiednio dla jednostki rynku mocy redukcji zapotrzebowania, w tym o zasobach lub układach umożliwiających redukcję zapotrzebowania obejmujące informacje dotyczące źródeł wytwarzania lub magazynów energii elektrycznej, jeżeli wchodzą w skład tej jednostki rynku mocy redukcji zapotrzebowania.”

Art. 27:

Operator, w terminie 10 dni od zakończenia certyfikacji do aukcji głównej, przedkłada Prezesowi URE oraz ministrowi właściwemu do spraw energii informację o przebiegu tej certyfikacji. Informacja ta zawiera w szczególności: liczbę utworzonych jednostek rynku mocy oraz sumę iloczynów ich mocy osiągalnej netto i korekcyjnych współczynników dyspozycyjności, w podziale na: jednostki rynku mocy wytwórcze istniejące, modernizowane i nowe, jednostki rynku mocy redukcji zapotrzebowania, jednostki rynku mocy wytwórcze będące magazynem energii elektrycznej, jednostki rynku mocy składające się z jednostek fizycznych zagranicznych oraz jednostki rynku mocy składające się z jednostek fizycznych połączenia międzysystemowego.

Ponadto w dokumencie pn. „Podręcznik Użytkownika Portalu Uczestnika Rynku Mocy” użytkownik będzie musiał określić parametry magazynu energii, tj. pojemność magazynu (MWh), sprawność cyklu jednokrotnego ładowania (%), maksymalną moc ładowania (MW), maksymalną moc rozładowania (MW).

 

Przyjęte rozwiązania 

 

Uzasadnienie projektu ustawy z dnia 20 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne w następujący sposób opisywało planowane działania.

Przewidziano wprowadzenie do ustawy - Prawo energetyczne jednolitych definicji, które będą wykorzystane we wszystkich innych aktach prawnych, tj. definicji „magazynowania energii elektrycznej” analogicznie do formuły przyjętej w pakiecie CEP oraz definicji magazynu energii elektrycznej. Stan w którym istnieją różne definicje w ustawie – Prawo energetyczne i ustawie o OZE został uznane za niepożądany i prowadzący do niejednoznaczności i potencjalnych problemów interpretacyjnych. Ponadto koncepcję definiowania „magazynowania energii” jako usługi uznano za niewłaściwą gdyż część zastosowań będzie miała charakter rozbudowy własnych instalacji (np. źródła OZE lub ekwiwalentu rozbudowy sieci), gdzie formuła usługi nie występuje. 

Wg przyjętej nowelizacji „magazynowanie energii elektrycznej” jest procesem w którym energia pobrana z sieci jest ponownie wprowadzania do sieci w okresie późniejszym. Zatem warunkiem uznania, że magazynowanie energii elektrycznej ma miejsce jest wprowadzenie do sieci energii elektrycznej. 

Z tego punktu widzenia nie będzie magazynem energii elektrycznej instalacja, która dokonuje konwersji energii elektrycznej na nośnik taki jak np. wodór (P2G). Będzie to instalacja odbiorcza mająca zdolność do zarządzania swoim poborem energii elektrycznej z sieci określone w ustawie jako instalacja zarządzania popytem.   Celowe jest także dostosowanie definicji do pojęć określonych już w ustawie o rynku mocy.  

Równolegle prowadzone prace na ustawami o rynku mocy i o elektromobilności i paliwach alternatywnych doprowadziły do sytuacji, że powstały dwie różne definicje dotyczące tej samej instalacji odbiorcy końcowego, zdolne do redukcji swojego zapotrzebowania (poboru) energii elektrycznej z sieci. 

Ww. nowela normuje tą sytuację. Zmiana definicji odbiorcy końcowego ma na celu uwzględnienie natury magazynowania energii elektrycznej poprzez uwzględnienie w tej definicji wyłączenia energii zużywanej na potrzeby magazynowania z kategorii własnego użytku. Oznacza to, że cała magazynowana energia elektryczna oraz energia strat w magazynie, a także energia zużyta na potrzeby własne magazynu energii elektrycznej (np. klimatyzacja, oświetlenie, instalacje ppoż, itp.), analogicznie do wytwarzania, przesyłu i dystrybucji, nie będzie uznana za zużycie odbiorcy końcowego. Uzasadnieniem tego jest fakt, że energia wprowadzona do sieci z magazynu energii elektrycznej będzie po pewnym czasie zużyta przez odbiorcę końcowego, który poniesie koszty zarówno dotyczące transportu energii elektrycznej jak i koszty samej energii ze wszystkimi obciążeniami przewidzianymi ustawą. 

 

Pozostałe uregulowania ustawy z dnia 20 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne


Uzasadnienie projektu ustawy przyjętej 20 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne w następujący sposób opisywało intencje ustawodawcy.

 

Objęcie magazynowania energii elektrycznej osobną koncesją

 

Przyjęto, analogicznie jak ma to miejsce w sektorze gazu, objęcie magazynowania energii elektrycznej osobną koncesją alternatywną wobec koncesji na wytwarzanie. Określenie progu mocowego, dla którego niezbędne jest uzyskanie koncesji wynika z potrzeby zagwarantowania pewności świadczenia usług na rzecz KSE przez magazyny energii elektrycznej o mocy większej niż 10 MW. Przyjęto taki sam próg jak dla źródeł wytwórczych (modułów wytwarzania energii) typu C (zgodnie z klasyfikacją wynikającą z Rozporządzania Komisji (UE) 2016/631 z dnia 14 kwietnia 2016 r.  

 

Rejestracja magazynów energii elektrycznej o mocy znamionowej większej niż 0,8 kW

 

Wprowadzono obowiązek rejestracji magazynów energii elektrycznej o mocy znamionowej większej niż 0,8 kW, co odpowiada wielkości progu mocy jak dla źródeł wytwórczych (modułów wytwarzania energii) typu A. Pozwoli to na monitorowanie rozwoju magazynowania energii elektrycznej w skali całego kraju. 

Rejestr magazynów energii elektrycznej będzie prowadzony przez operatorów systemów elektroenergetycznych w zakresie odpowiadającym ich obszarowi działania i będzie obejmował podstawowe parametry techniczne poszczególnych magazynów, w tym ich pojemność. W związku z wprowadzaniem w ustawie - Prawo energetyczne regulacji ustanawiających przepisy dotyczące funkcjonowania magazynów energii elektrycznej w KSE (mających na celu stworzenie warunków dla rozwoju zastosowań magazynów energii elektrycznej), niezbędne jest uwzględnienie magazynów energii elektrycznej w zapisach art. 7 tej ustawy, w którym uregulowane są wymagania dotyczące wniosków o określenie warunków przyłączenia oraz umów o przyłączenie. 

Ponadto zaproponowano zakres informacji jaki powinien być zawarty we wniosku o określenie warunków przyłączenia dla magazynów energii elektrycznej, w szczególności będzie on zawierać dane jakie opisują magazyn energii elektrycznej w procesie certyfikacji ogólnej w ramach przepisów rynku mocy. 

Wyłączenie magazynowanie energii elektrycznej z obowiązku sporządzania taryf 

 

W projekcie ww. przepisów wyłącza się magazynowanie energii elektrycznej z obowiązku sporządzania taryf, brak jest bowiem celowości i uzasadnienia merytorycznego wprowadzenia takiego obowiązku. Wynika to z charakteru działalności magazynowania energii elektrycznej, w szczególności z konieczności zapewnienia możliwości świadczenia różnych usług zarówno na potrzeby rynków mocy, energii i usług systemowych. Zaproponowano pozostawienie ustanowienia stosunków umownych zasadom wolnego rynku i swobodzie zawierania umów. 

 

Przyjęcie w rozliczeniach za usługę przesyłania i dystrybucji energii elektrycznej reguły salda

 

Uzasadnienie ww. projektu wskazuje, iż przyjęto w rozliczeniach magazynów energii za usługę przesyłania i dystrybucji energii elektrycznej regułę salda, czyli przyjęcie jako podstawy do rozliczeń stawki sieciowej wyłącznie różnicy pomiędzy ilością energii elektrycznej pobranej przez magazyn energii elektrycznej i energii ponownie wprowadzonej do sieci z tego magazynu, co określa się jako stratę w procesie magazynowania energii elektrycznej. Uzasadnieniem tego jest fakt, iż energia elektryczna wprowadzona z magazynu energii elektrycznej do sieci będzie zużyta przez odbiorcę końcowego, który będzie obciążony opłatą sieciową za tę ilość zużytej energii elektrycznej. Obciążenie stawką sieciową zmienną będzie zatem stosowane wyłącznie w odniesieniu do energii elektrycznej będącej stratą własną magazynu energii elektrycznej. Zasada ta pozwoli na kierowanie właściwych impulsów ekonomicznych skłaniających do poszukiwania najbardziej efektywnych rozwiązań. 

Podobny mechanizm przyjęto w przypadku składnika stałego opłaty sieciowej, obliczanego na jednostkę mocy umownej. Tak więc, przyjęto, że moc umowna przyjmowana do rozliczeń, z wyjątkiem przekroczeń mocy umownej, dla magazynu energii elektrycznej będzie korygowana współczynnikiem wynikającym z potrzeb własnych magazynu tj. z proporcji pomiędzy energią pobraną przez magazyn, a oddaną do sieci z tego magazynu. Proporcja mogłaby być obliczona w oparciu o dane pomiarowe z 12 kolejnych miesięcy. Regulacja mogłaby dopuszczać odrzucenie, z wybranych 12 miesięcy, miesięcy zawierających dane skrajne – tzn. miesięcy z najwyższym obliczonym współczynnikiem i z najniższym. W rezultacie powstanie bodziec cenowy dla rozwoju magazynów energii elektrycznej, promujący magazyny najbardziej sprawne. W przypadku magazynu będącego częścią jednostki wytwórczej stosuje się tę samą zasadę, przy czym jako punkt wyjścia do ustalenia mocy do rozliczeń przyjmuje się łączną moc zainstalowaną magazynu energii elektrycznej. 

W przypadku nowo zainstalowanego magazynu energii elektrycznej w każdym przypadku do czasu zebrania danych pozwalających na określenie współczynnika, przyjmuje się współczynnik wynikający ze sprawności cyklu jednokrotnego ładowania, który następnie będzie weryfikowany w trakcie użytkowania magazynu, wywołując stosowne korekty po zakończeniu okresu i zebraniu danych dotyczących rzeczywistej eksploatacji. Dodatkowo konieczne będzie dokonanie zmian w rozporządzeniu „taryfowym”, które powinno określać szczegółowo sposób rozliczeń za energię pobieraną z sieci i wprowadzaną do sieci przez magazyny energii elektrycznej oraz doprecyzować sposób ustalania współczynnika służącego do obliczania składnika stałego opłaty sieciowej. Stawka jakościowa powinna być obliczana na analogicznych zasadach jak składnik zmienny stawki sieciowej. 

Znajduje to swoje uzasadnienie w tym, że co do zasady stawka jakościowa związana jest z zapewnieniem bezpieczeństwa dostaw do czego w istotny sposób przyczyniać się będzie magazynowanie energii elektrycznej. Zatem obciążanie energii pobranej przez magazyn energii elektrycznej tą opłatą w całości pozostawałoby w sprzeczności z podstawowym celem wprowadzenia opłaty jakościowej.  Ze względu na zmienioną definicję odbiorcy końcowego, opłata przejściowa nie będzie stosowana w przypadku magazynowania energii elektrycznej. Uzasadnieniem tego jest fakt, że opłaty te są obecnie ponoszone wyłącznie przez odbiorców końcowych i nie są nimi obciążane podmioty prowadzące działalność w zakresie wytwarzania, dystrybucji lub przesyłu energii elektrycznej. 

Kolory, akcyza, opłata OZE

 

W uzasadnieniu ww. projektu ustawy wskazano, iż poprzez zmianę definicji odbiorcy końcowego nastąpi również zwolnienie z obowiązku przedstawiania do umorzenia świadectw pochodzenia z kogeneracji w odniesieniu do energii elektrycznej pobranej i zużytej przez magazyn energii elektrycznej na potrzeby magazynowania energii elektrycznej. Rozwiązanie to pozwoli na uniknięcie podwójnego obciążenia raz wytworzonej energii obowiązkiem przedstawiania do umorzenia świadectw pochodzenia z kogeneracji.  

W ustawie o podatku akcyzowym zaproponowano zmianę definicji nabywcy końcowego wyłączającą z obowiązku akcyzowego nabycie energii elektrycznej przez podmiot prowadzący działalność w zakresie magazynowania energii elektrycznej i posiadający koncesję na magazynowanie energii elektrycznej. Proponowane zwolnienie pozwoli uniknąć podwójnego obciążenia raz wytworzonej energii podatkiem akcyzowym ze względu na to, że akcyzą obciążona jest energia  dostarczona do odbiorcy końcowego. Rozwiązanie to zapewni podobne traktowanie podmiotów prowadzącą działalność w zakresie magazynowania energii, jak podmiotów posiadających koncesję na wytwarzanie, przesyłanie, dystrybucję lub obrót energią elektryczną. W ustawie o odnawialnych źródłach energii dostosowano definicje do ustawy – Prawo energetyczne oraz określono warunki na jakich magazyn energii współpracuje z instalacją OZE, której jest częścią (jest przyłączony do sieci wewnętrznej instalacji OZE).  

Dodatkowo zwolniono z obowiązku przedstawiania do umorzenia świadectw pochodzenia z OZE energii elektrycznej pobranej i zużytej przez magazyn energii elektrycznej na potrzeby magazynowania energii elektrycznej. Zaproponowane rozwiązanie przewiduje, że energia która, zostanie pobrana przez magazyn energii elektrycznej na potrzeby magazynowania oraz na potrzeby własne magazynu nie będzie uznana za zużycie końcowe i  w związku z tym nie zostanie obciążona powyższym obowiązkiem. Rozwiązanie to pozwoli na uniknięcie podwójnego obciążenia raz wytworzonej energii obowiązkiem przedstawiania do umorzenia świadectw pochodzenia z OZE.  

Magazynowanie energii elektrycznej zwolniono także z opłaty OZE, bowiem działalność w zakresie magazynowania energii elektrycznej, podobnie jak w przypadku wytwarzania, przesyłu i dystrybucji energii elektrycznej, w części w jakiej jest ona zużywana na potrzeby magazynowania energii elektrycznej, nie ma cechy końcowego zużycia. Opłatę OZE ponoszą odbiorcy końcowi zużywający energię elektryczną na własne potrzeby. Ponadto magazynowanie energii elektrycznej przyczynia się do lepszego wykorzystania źródeł OZE w KSE, a zatem obciążanie tą opłatą energii elektrycznej zużywanej na potrzeby magazynowania energii elektrycznej byłoby niezasadne. 

Równocześnie dopuszczono możliwość pobierania energii elektrycznej z sieci przez magazyn stanowiący część instalacji odnawialnego źródła energii (w tym hybrydowego) w celu stworzenia warunków do realizacji przez taki magazyn wielu funkcjonalności, niezależnie od warunków pogodowych. Brak tej możliwości ograniczyłby istotnie efektywność wykorzystania magazynu ze względu na ograniczone możliwości ładowania magazynu energii elektrycznej – wyłącznie w związku z pracą źródła OZE, co nie wystarcza do zapewnienia możliwości świadczenia usług o gwarantowanej jakości na rzecz podmiotów zewnętrznych (sprzedawcy, OSD, OSP). Jednocześnie wprowadzono obowiązek zapewnienia opomiarowania wszystkich źródeł OZE i magazynu energii elektrycznej. Umożliwienie poboru energii z sieci przez magazyn energii elektrycznej współpracujący z instalacją OZE wymaga zapewnienia pełnego opomiarowania źródeł OZE oraz magazynu energii elektrycznej stanowiącego część instalacji OZE, niezależnie od opomiarowania instalacji OZE w punkcie przyłączenia do sieci. Pozwoli to na określenie ilości energii wytworzonej w OZE i wprowadzonej do sieci oraz określenie ilości energii wprowadzonej do sieci z magazynu energii elektrycznej stanowiącego część instalacji odnawialnego źródła energii, która poprzednio została pobrana z sieci przez ten magazyn energii elektrycznej.   

 

Opłaty za przyłączenie do sieci

 

W przepisach przejściowych ww. projektu ustawy zaproponowano zwolnienie z opłat za przyłączenie do sieci magazynu energii elektrycznej na okres 5 lat - w celu wprowadzenia okresowych zachęt, które powinny pobudzić rozwój magazynowania energii elektrycznej. 


Ustawa z dnia 20 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1093), art. 15 i 16

Art. 15. 1. Podmiot prowadzący w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy działalność gospodarczą w zakresie magazynowania energii elektrycznej w rozumieniu art. 3 pkt 59 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, w magazynach energii elektrycznej w rozumieniu art. 3 pkt 10k ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 10 MW, może po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy prowadzić tę działalność, pod warunkiem złożenia wniosku o udzielenie przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki koncesji na magazynowanie energii elektrycznej, w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

2. Podmiot prowadzący w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy działalność gospodarczą w zakresie magazynowania energii elektrycznej w magazynach energii elektrycznej o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 50 kW oraz nie większej niż 10 MW jest obowiązany złożyć wniosek o wpis do rejestru magazynów energii elektrycznej zgodnie z art. 43g ustawy zmienianej w art. 1, w terminie do dnia 30 czerwca 2021 r.

Art. 16. 1. Jeżeli podmiot ubiegający się o przyłączenie do sieci magazynu energii elektrycznej w rozumieniu art. 3 pkt 10k ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy złożył wniosek o określenie warunków przyłączenia i wpłacił zaliczkę w rozumieniu art. 7 ust. 8a ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, albo otrzymał warunki przyłączenia, ale nie zawarł umowy o przyłączenie do sieci, ponosi opłatę za przyłączenie do sieci na zasadach określonych w art. 7 ust. 8 pkt 6 ustawy zmienianej w art. 1.

2. Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1, wysokość wpłaconej zaliczki przekracza połowę rzeczywistych na-kładów poniesionych na realizację przyłączenia, kwoty stanowiące różnicę pomiędzy wysokością wpłaconej zaliczki a połową rzeczywistych nakładów poniesionych na realizację przyłączenia podlegają niezwłocznie zwrotowi wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy do dnia zwrotu tej kwoty.

 

Emisja CO2 z magazynów energii elektrycznej


Warto zauważyć, iż w projekcie ustawy z dnia 28 lipca 2020 o zmianie ustawy o rynku mocy w kontekście zdefiniowania limitu emisji 550g CO2/kWh oraz wskazania sposobu obliczania emisji na potrzeby weryfikacji spełnienia tego limitu w odniesieniu do magazynów energii doprecyzowano, że:
- w przypadku magazynów energii elektrycznej zasilanych z sieci elektroenergetycznej przyjmuje się, że emisja CO2 wynosi zero;
- w przypadku magazynów energii współpracujących bezpośrednio ze źródłem wytwórczym przyjmuje się emisję tego źródła wytwórczego.

Sposób zdefiniowania limitu emisji jest zgodny z opinią ACER nr 22/2019 z dnia 17 grudnia 2019 r. wydaną na podstawie art. 22 ust. 4 rozporządzenia rynkowego.

 

Własność instalacji magazynowania energii przez operatorów systemów elektroenergetycznych

 

W datowanym na dnia 30 kwietnia 2021 r. projekcie ustawy o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz ustawy o odnawialnych źródłach energii przewidziano wdrożenie do polskiego porządku prawnego art. 36 i 54 dyrektywy 2019/944. Zgodnie z projektowanymi przepisami (art. 43g ust. 1) operatorom systemu elektroenergetycznego, z wyjątkiem ust. 2, nie zezwala się na bycie posiadaczem, wznoszenie, zarządzanie ani obsługę magazynu energii, zezwalając jednocześnie na korzystanie z usług świadczonych z wykorzystaniem magazynu energii. Odstępstwem od powyższego jest sytuacja, w której na wniosek operatora Prezes URE, w drodze decyzji, uzna on magazyn energii za w pełni zintegrowany element sieci, albo gdy łącznie spełnione zostaną warunki wskazane w projektowanym art. 43g ust. 2 pkt 2.

Warunkami niezbędnymi do zastosowania odstępstwa są:
a) niezbędność magazynu energii w celu wywiązywania się z obowiązków wynikających przez operatora z ustawy, zapewnienia wydajnego, niezawodnego i bezpiecznego funkcjonowania systemu elektroenergetycznego oraz nie wykorzystywanie magazynu do obrotu energią elektryczną na rynkach energii elektrycznej,
b) wyrażenie przez Prezesa URE w drodze decyzji, wydanej na wniosek operatora systemu elektroenergetycznego, zgody na przeprowadzenie procedury, o której mowa w lit. c oraz zatwierdzenie warunków przeprowadzania procedury przetargowej,
c) przeprowadzenie przez operatora otwartej, przejrzystej i niedyskryminacyjnej procedury przetargowej w celu wyłonienia podmiotu mającego świadczyć usługi systemowe na rzecz tego operatora z wykorzystaniem magazynu energii będącego w posiadaniu takiego podmiotu lub przez niego wzniesionego, zarządzanego lub obsługiwanego,
d) nie wyłonienie w wyniku przeprowadzenia procedury, o której mowa w lit. c, żadnego podmiotu, w szczególności z uwagi na brak możliwości świadczenia usług systemowych, w odpowiednich terminach i z uwzględnieniem rozsądnych kosztów realizowanych w oparciu o magazyn energii.

Zgodnie z proponowanym art. 43g ust. 5, Prezes URE przeprowadzi przynajmniej raz na pięć lat, konsultacje dotyczące istniejących magazynów energii, których celem będzie ustalenie czy podmioty inne niż operatorzy systemów elektroenergetycznych są zainteresowane inwestowaniem w magazyny energii, z wykorzystaniem których mogą świadczyć usługi systemowe na rzecz tych operatorów w sposób efektywny kosztowo.

Informacje o wynikach konsultacji Prezes URE będzie publikował w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Regulacji Energetyki. W celu umożliwienia regulatorowi oceny wiarygodności podmiotów, które zgłaszają zainteresowanie posiadaniem, wznoszeniem, zarządzaniem lub obsługą magazynu energii, nałożono na takie podmioty (art. 43g ust. 6) obowiązek dołączenia odpowiedniej dokumentacji. Jeżeli w wyniku konsultacji społecznych Prezes URE stwierdził, że inne podmioty są w stanie w sposób efektywny kosztowo posiadać i wykorzystywać magazyn energii, nim zarządzać lub go obsługiwać, zobowiąże on, w drodze decyzji operatora systemu elektroenergetycznego, do przekazania prawa do magazynu energii temu podmiotowi w terminie 18 miesięcy, określając jednocześnie sposób i warunki tego przekazania oraz zasady ustalania i zwrotu operatorowi systemu elektroenergetycznego kapitału zaangażowanego w tą działalność z uwzględnieniem amortyzacji.

W art. 13 projektu ustawy wprowadzono przepis przejściowy na dokonanie pierwszych konsultacji w sprawie zainteresowania posiadaniem, wznoszeniem, obsługą lub zarządzaniem magazynem energii.

Jednocześnie wprowadzono definicję magazynowania energii i magazynu energii, która w dyrektywie 2019/944 jest znacznie pojemniejsza od definicji magazynu energii elektrycznej z ustawy z dnia 15 kwietnia 2021 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw. Rozwiązania przewidziane w ww. ustawie skupiają się bowiem na zniesieniu barier dla magazynów energii elektrycznej przyłączonych do systemu elektroenergetycznego.

Jak wskazuje Prezes Urzędu Regulacji Energetyki w ww. Sprawozdaniu z działalności za 2023 r., w 2023 r. do URE wpłynęły wnioski od dwóch OSD, dotyczące łącznie 29 magazynów energii, o wydanie decyzji uznających te magazyny energii za w pełni zintegrowane elementy sieci i wyrażenie zgody, by operator systemu elektroenergetycznego je posiadał, budował, zarządzał nimi lub je obsługiwał. W 2023 r. Prezes URE wydał 3 decyzje uznające magazyny energii elektrycznej spółki PGE  Dystrybucja S.A. za w pełni zintegrowane elementy sieci i wyraził zgodę na posiadanie, budowanie, zarządzanie oraz obsługę trzech magazynów przez tego operatora. Magazyny o mocy od 2 do 2,5 MW  będą podłączone do sieci średniego napięcia,zostaną zlokalizowane na obszarach PGE Dystrybucja S.A. Wg URE budowa magazynów energii w tych lokalizacjach pozwoli na ograniczenia czasu przerw w dostawie energii elektrycznej, a także poprawi parametry jakościowe dostarczanej energii oraz pozytywnie wpłynie na współpracę sieci dystrybucyjnej z lokalnymi odnawialnymi źródłami energii. Magazyny mają również stanowić alternatywę dla droższych i bardziej czasochłonnych inwestycji w rozbudowę klasycznych linii i stacji elektroenergetycznych.

 

Status magazynów energii na rynku bilansującym

 

Interesujące wyjaśnienia dotyczące statusu magazynów energii na rynku bilansującym po wdrożeniu nowych reguł od 2024 r. zawiera opublikowany przez PSE S.A. w dniu 28 czerwca 2023 Raport z procesu konsultacji społecznych projektu Warunków Dotyczących Bilansowania, Informacja o zgłoszonych przez użytkowników system uwagach oraz sposobie ich uwzględnienia.

Na pytanie Izby Gospodarczej Ciepłownictwo Polskie: „jaki status będą miały istniejące i nowo budowane magazyny energii o mocy nieprzekraczającej 10 MW przyłączone do sieci dystrybucyinej 110 kV” PSE S.A. udzieliły odpowiedzi, iż magazyny energii elektrycznej o mocy 10 MW lub mniejszej przyłączone do sieci dystrybucyjnej zgodnie z § 2 pkt 11 rozporządzenia systemowego, nie posiadają statusu centralnego dysponowania. Oznacza to, że będą posiadały dowolność w zakresie aktywnego udzialu w rynku bilansującym - będą mogły uczestniczyć w rynku bilansującym poprzez jednostki grafikowe o różnej wartości ZAK (znaczników aktywności) albo nie uczestniczyć aktywnie w rynku bilansującym.

Natomiast Stowarzyszenie Polska Izba Magazynowania Energii i Elektromobilności (PIME) zawnioskowało o doprecyzowanie, czy zakładem wytwarzania energii może być też instalacja hybrydowa OZE połączona z magazynem energii. PIME wskazało, iż takie instalacje powinny być dopuszczone do rynku bilansującego, pod warunkiem spełnienia odpowiednich wymagań technicznych i proceduralnych.

PSE S.A. uwzględniając uwagę wyjaśniły, iż struktura obiektowa rynku bilansującego (RB) definiuje kilka rodzajów jednostek grafikowych (JG) w celu jak najlepszego uwzględnienia uwarunkowań różnych zasobów w kontekście świadczenia usług bilansujących. W szczególności zdefiniowana została JG magazynu (JGM), która uwzględnia ograniczenia magazynu wynikające z jego pojemności oraz stanu naładowania. Magazyn energii elektrycznej może również tworzyć JG agregatu (JGA), wraz z innymi zasobami, i w tym przypadku ograniczenia magazynu wynikające z pojemności i stanu naładowania muszą być w całości zarządzane przez DUB.

W przypadku gdy magazyn energii elektrycznej tworzy jeden moduł parku energii wraz z farmą wiatrową lub farmą fotowoltaiczną, to może uczestniczyć aktywnie w RB poprzez JG wytwórczą (JGW) albo JGA wraz z innymi zasobami. W celu zapewnienia możliwości poprawnego aktywnego udziału w RB takiego modułu parku energii poprzez JG źródeł wiatrowych i fotowoltaicznych (JGZ) wprowadzone zostały następujące zmiany w nowych WDB:

  • w pkt 2.2 zmieniono opisy skrótów MBAI i ΔP, dodany został skrót MBAZ oraz zostały usunięte skróty MBAFW i MBAPV;
  • w pkt 2.3 uszczegółowione zostały definicje estymaty, mocy maksymalnej i minimalnej JG oraz dodana została definicja modułu parku energii;
  • w zakresie AFDMB dodany został atrybut użytkownika AZ oraz zostały usunięte atrybuty użytkownika AFW i APV w pkt 3.3.2(8.2);
  • uszczegółowiona została definicja JGZ w pkt 3.3.4(19.4);
  • wprowadzony został grafik obciążenia magazynu w programie pracy JGZ w pkt 8.6.1(13), 8.6.1(14), 8.6.12(19) i 10.6.1(3);
  • zdefiniowane zostały zasady weryfikacji grafiku obciążenia magazynu w zgłoszeniach programów pracy – dodano pkt 8.6.2(5.1.f.vii) oraz zmieniono pkt 8.6.8(2), 8.6.9(2) i 8.6.12(6.5);
    grafik obciążenia magazynu został uwzględniony w rozliczeniach energii bilansującej w pkt 12.2(1), 14.2.1(3), 14.2.2(4) i 14.8(4);
  • grafik obciążenia magazynu został uwzględniony w algorytmach optymalizacji stosowanych w planowaniu pracy JG – w załączniku nr 1 dodano oznaczenie 𝑃𝐺𝑂𝑀/𝑗𝑡i pkt 3.3.1(1.4) oraz zmieniono pkt 5.1(1);
    uszczegółowione zostały pkt 4(1.1), 4(4) i 4(14) (poprzednio 4(13)) oraz dodany pkt 4(9) w załączniku nr 2;
    we wzorach dokumentów, o których mowa w pkt 11 załącznika nr 2, uszczegółowione zostały definicje mocy maksymalnej i minimalnej JG, analogicznie jak w pkt 2.3 nowych WDB, oraz uszczegółowiony został zakres przekazywanych informacji i danych na potrzeby tworzenia JGZ.

Grafik obciążenia magazynu wraz z estymatą JGZ, która odnosi się do łącznej generacji farm wiatrowej lub fotowoltaicznej tworzących JGZ, będą określały ilość energii JGZ, jaka powinna zostać wyprodukowana przez JGZ w sytuacji braku redukcji generacji. W przypadku takiej JGZ DUB będzie mógł świadczyć usługi bilansujące właściwie regulując pracę farmy wiatrowej lub farmy fotowoltaicznej lub magazynu energii elektrycznej.

 

Wybrane regulacje dotyczące magazynów energii elektrycznej w niektórych krajach UE (źródło: Ocena skutków regulacji, projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw, Ministerstwo Energii, 1 października 2018 r., UD320, UC34)

 

Niemcy

Przepisy przewidują rozróżnienie na magazyny połączone z instalacją OZE i magazyny przyłączone bezpośrednio do sieci. Niemiecka ustawa (Gesetz über die Elektrizitäts und Gasversorgung) wprowadza zwolnienie z opłat sieciowych dla energii elektrycznej wprowadzanej z sieci do magazynu energii elektrycznej. W przypadku magazynów zintegrowanych z instalacją OZE przepisy gwarantują uzyskanie wsparcia dla generacji OZE z chwilą wprowadzenia energii elektrycznej z magazynu do sieci.

 

Włochy

Magazynowanie energii elektrycznej traktowane jest jako działalność wytwórcza. Przepisy dopuszczają możliwość posiadania i korzystania z magazynów energii elektrycznej przez OSP i OSD, jeżeli usług w oparciu magazyn energii elektrycznej nie można pozyskać na rynku. Przepisy regulujące tą kwestię ujęte są w dekrecie „Italian decree law 93/11”, Art 36, paragraph 4, który warunkuje uzyskanie akceptacji regulatora na posiadanie magazynu energii elektrycznej wykonaniem analizy kosztów i oczekiwanych korzyści (cost-benefit analysis), która wskazywałaby na efektywność kosztową planowanych magazynów energii elektrycznej w porównaniu do innych środków.

 

Wielka Brytania

Magazynowanie energii elektrycznej w aspekcie regulacyjnym jest traktowane jak wytwarzanie i jako usługa systemowa, którą OSP może zamówić u innych podmiotów działających na wolnym rynku. OSP nie może posiadać ani eksploatować magazynów energii elektrycznej, które wymagają koncesji na wytwarzanie energii elektrycznej. W prawie brytyjskim istnieje jednak wyjątek dla małych jednostek wytwórczych, które nie mają obowiązku posiadania koncesji na wytwarzanie energii elektrycznej i to powoduje, że jest możliwe posiadanie przez operatorów jednostek o małej mocy. Obecnie brytyjski regulator OFGEM i Rząd przygotowują nową regulację dotyczącą magazynowania energii elektrycznej.

 

Koncesjonowanie 

 

Jak wskazuje Prezes Urzędu Regulacji Energetyki w opublikowanym w kwietniu 2024 Sprawozdaniu z działalności za 2023 r., działalność gospodarcza polegająca na magazynowaniu energii elektrycznej jest działalnością regulowaną od 2021 r. Uzyskania koncesji wymaga wykonywanie działalności gospodarczej polegającej na magazynowaniu energii elektrycznej w magazynach energii elektrycznej o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 10 MW. 

Działalność o mniejszej skali (w magazynach o mocy większej niż 50 kW lecz nieprzekraczających 10 MW) podlega wpisowi do rejestru magazynów energii elektrycznej, który w postaci elektronicznej prowadzą poszczególni operatorzy systemu elektroenergetycznego.  

W roku sprawozdawczym 2023 do URE nie wpłynął żaden nowy wniosek o udzielenie koncesji na magazynowanie energii elektrycznej, wpłynęło natomiast 5 wniosków o udzielenie promesy takiej  koncesji (w 2022 r. wpłynął 1 taki wniosek). 

Trzy z postępowań zakończyły się udzieleniem promesy koncesji na prowadzenie działalności w magazynach energii elektrycznej w technologii wykorzystującej ogniwa litowo-żelazowo-fosforanowe (LiFePO4) lub ogniwa litowo-jonowe o mocy zainstalowanej elektrycznej w przedziale od 113,587 MW do 300 MW. Jeden wniosek pozostawiono bez rozpoznania wobec nieuzupełnienia jego braków formalnych.  

 

Elektrownie szczytowo-pompowe

 

W 2023 r. wydano jedną koncesję na magazynowanie energii elektrycznej w należącej do ENERGAWytwarzanie S.A. elektrowni szczytowo-pompowej Żydowo, o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej 156,950 MW (postępowanie zainicjowane przed 2023 r.). Decyzją tą zakończono w URE proces  koncesjonowania istniejących elektrowni szczytowo-pompowych (ESP) w ich funkcji magazynowania energii elektrycznej. Te wielkoskalowe magazyny od lat funkcjonowały w Polsce jako jednostki wytwórcze. Z chwilą wprowadzenia w 2021 r. zmiany przepisów, jednostki te, w zakresie pracy w cyklu szczytowopompowym, wpisały się w definicję magazynu energii elektrycznej i dla zachowania możliwości prowadzenia działalności nie tylko jako jednostki wytwórcze, ale i jako magazyny energii elektrycznej, zobowiązane zostały przez ustawodawcę do wystąpienia do Prezesa URE z wnioskami o koncesję w dodatkowym zakresie. W Polsce funkcjonuje sześć takich elektrowni, z których cztery otrzymały koncesjęna magazynowanie energii elektrycznej w 2022 r. (należące do PGE Energia Odnawialna S.A. elektrownie: Żarnowiec, Porąbka-Żar, Solina i Dychów). W 2023 r. koncesję na magazynowanie energii elektrycznej uzyskała wspomniana wyżej ESP Żydowo. Ostatnia z istniejących elektrowni szczytowopompowych zlokalizowana jest w Niedzicy, posiada łączną moc zainstalowaną elektryczną 92,750 MW i należy do Zespołu Elektrowni Wodnych Niedzica S.A. Obecnie działa ona wyłącznie jako jednostka  wytwórcza i nie ubiega się o uzyskanie koncesji na magazynowanie energii elektrycznej. 

 

REMIT 2 

 

Data wejścia w życie Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1106 z dnia 11 kwietnia 2024 r. w sprawie zmiany rozporządzeń (UE) nr 1227/2011 i (UE) 2019/942 w odniesieniu do poprawy ochrony Unii przed manipulacjami na hurtowym rynku energii (REMIT II) to 7 maja 2024 r.  

REMIT 2 rozszerzył definicję produktów energetycznych sprzedawanych w obrocie hurtowym o:

  • kontrakty dotyczące magazynowania energii elektrycznej lub gazu ziemnego w UE;
  • instrumenty pochodne dotyczące magazynowania energii elektrycznej lub gazu ziemnego w UE.

W związku z powyższym produkty te z datą wejścia w życie REMIT 2 są objęte obowiązkami sprawozdawczymi, o których mowa w REMIT a podmioty zawierające kontrakty w zakresie tych produktów są zobowiązane do dopełnienia obowiązku rejestracji.

Zaloguj się, aby zobaczyć.

Dbamy o Twoją prywatność

Poprzez kliknięcie "Akceptuję" wyrażasz zgodę na zainstalowanie i przechowywanie plików typu cookie na Twoim urządzeniu końcowym i użycie danych geolokalizacyjnych w celu optymalizacji działania serwisu. Więcej informacji znajdziesz w dokumencie Polityka Prywatności.